Người trẻ tuổi có bị thoái hóa khớp gối không? Cảnh báo từ chuyên gia

Thực trạng thoái hóa khớp gối ở người trẻ: Không thể chủ quan

Thoái hóa khớp gối là một bệnh lý cơ xương khớp mạn tính xảy ra khi lớp sụn bảo vệ ở hai đầu xương bị bào mòn theo thời gian. Khi sụn đệm bị mỏng đi hoặc mất đi hoàn toàn, các đầu xương sẽ trực tiếp cọ xát vào nhau khi vận động, dẫn đến các phản ứng viêm gây đau nhức, sưng tấy, cứng khớp, hạn chế vận động và thậm chí có thể kích thích hình thành các gai xương tổn thương xung quanh.

Nhiều người trẻ ở độ tuổi mười tám, đôi mươi hay dưới 30 tuổi thường có tâm lý chủ quan khi gặp các dấu hiệu bất thường như:

• Đau âm ỉ ở khớp gối sau khi thức dậy hoặc khi đứng lên ngồi xuống đột ngột.

• Cơn đau xuất hiện rõ rệt hơn khi leo cầu thang hoặc mang vác vật nặng.

• Khớp gối phát ra tiếng kêu "lạo xạo", "lục cục" mỗi khi co duỗi hay di chuyển.

• Có cảm giác cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau một khoảng thời gian dài không vận động.

Theo chia sẻ từ ThS.BS.CKI Trương Trí Khoa (Chuyên khoa Nội cơ xương khớp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7) trên báo VnExpress, thoái hóa khớp gối hoàn toàn có thể xảy ra ở người trẻ tuổi. Bệnh lý này ở nhóm đối tượng trẻ thường xuất phát chủ yếu từ lối sống, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học hoặc là hệ quả thứ phát của các bệnh lý khác.

5 nguyên nhân hàng đầu khiến người trẻ dễ bị thoái hóa khớp gối

Khác với người lớn tuổi bị thoái hóa khớp do quá trình lão hóa tự nhiên, người trẻ tuổi mắc căn bệnh này thường do các yếu tố chủ quan và khách quan dưới đây:

1. Vận động sai cách và cường độ tập luyện không hợp lý

Sự mất cân bằng trong việc vận động là một nguyên nhân phổ biến:

• Ít vận động (lười vận động): Việc ngồi một chỗ quá lâu, lười tập thể dục làm cho hệ cơ đùi, cơ mông bị suy yếu, giảm khả năng nâng đỡ cho khớp gối, đồng thời tăng nguy cơ tích tụ mỡ thừa gây áp lực lên sụn khớp.

• Vận động quá sức hoặc chấn thương: Ngược lại, tập luyện với cường độ quá cao, sai tư thế hoặc gặp chấn thương trong thể thao (như rách sụn chêm, đứt dây chằng) nhưng không được điều trị triệt để sẽ phá hủy cấu trúc khớp, làm đẩy nhanh quá trình thoái hóa tự nhiên.

2. Thừa cân, béo phì gây quá tải cho khớp

Khớp gối là một trong những khớp gánh toàn bộ trọng lượng của cơ thể. Khi người trẻ bị thừa cân hoặc béo phì, áp lực đè nặng liên tục lên khớp gối sẽ khiến lớp sụn đệm bị mài mòn nhanh gấp nhiều lần. Không chỉ vậy, các mô mỡ thừa còn giải phóng ra các chất trung gian gây viêm, trực tiếp tấn công và đẩy nhanh tốc độ hủy hoại cấu trúc sụn.

3. Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, mất cân bằng

Thói quen tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh, đồ nhiều dầu mỡ, nước ngọt có ga hoặc chế độ ăn kiêng khem quá mức ở người trẻ dẫn đến tình trạng thiếu hụt trầm trọng các vi chất quan trọng như Canxi và Vitamin D. Khi thiếu hụt các dưỡng chất này, hệ xương khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ trở nên yếu ớt và dễ bị tổn thương hơn.

4. Lạm dụng các chất kích thích

Thói quen thường xuyên sử dụng rượu, bia, thuốc lá hoặc các chất kích thích khác ở một bộ phận người trẻ làm suy giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng của cơ thể, tàn phá tế bào xương và làm gia tăng các phản ứng viêm hệ thống, tàn phá nghiêm trọng sức khỏe của hệ vận động.

5. Ảnh hưởng từ các bệnh lý viêm khớp mạn tính

Nếu người trẻ mắc các bệnh lý tự miễn hoặc viêm khớp mạn tính như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp vảy nến... mà không được kiểm soát tốt, tình trạng viêm kéo dài sẽ phá hủy sụn khớp, dây chằng và các tổ chức quanh khớp. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thoái hóa khớp thứ phát mức độ nặng, tăng nguy cơ biến dạng khớp và tàn phế khi còn rất trẻ.

Giải pháp phòng ngừa và bảo vệ khớp gối vững chắc cho người trẻ

Để bảo vệ khớp gối và ngăn ngừa nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật thay khớp khi còn trẻ, các bác sĩ khuyến cáo bạn nên chủ động thay đổi lối sống ngay từ hôm nay:

• Tập luyện thể thao đều đặn và khoa học: Lựa chọn các bài tập có cường độ phù hợp như bơi lội, đi bộ, đạp xe để tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ quanh gối, cải thiện độ linh hoạt của khớp mà không gây quá tải. Luôn khởi động kỹ trước khi tập.

• Kiểm soát cân nặng hợp lý: Duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức an toàn nhằm giảm thiểu tối đa lực tác động lên khớp gối.

• Xây dựng thực đơn dinh dưỡng lành mạnh: Tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu Canxi, Vitamin D, Omega-3 (từ cá hồi, các loại hạt, rau xanh) để nuôi dưỡng sụn khớp khỏe mạnh. Hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá và đồ ăn chế biến sẵn.

• Thăm khám y khoa kịp thời: Khi có bất kỳ dấu hiệu đau nhức, mỏi khớp hay khớp phát ra tiếng kêu bất thường, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám, đánh giá chức năng khớp gối và tư vấn phác đồ điều trị kịp thời, tránh tự ý sử dụng các thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc.

Theo: VN Express