Nhiều phụ huynh vì tâm lý sợ con thấp bé, suy dinh dưỡng đã vô tình ép con ăn uống quá độ, dẫn đến béo phì và kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng ngay từ khi còn nhỏ.
Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đã tiếp nhận và điều trị cho một trường hợp bệnh nhi 9 tuổi trong tình trạng thừa cân nghiêm trọng. Dù mới 9 tuổi nhưng bé đã có chiều cao 140 cm và cân nặng lên tới gần 52 kg.
Những con số báo động về sức khỏe của trẻ
Theo Tiến sĩ Trần Quyền An, chuyên viên Dinh dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chỉ số khối cơ thể (BMI) của bé Ngọc đạt mức 26,4 kg/m². Đối chiếu với biểu đồ phát triển theo độ tuổi và giới tính, đây là chỉ số thuộc nhóm béo phì.
Bên cạnh đó, các số đo hình thể khác của bé cũng vượt ngưỡng an toàn:
- Vòng bụng: Đạt mức 84 cm.
- Tỷ lệ vòng eo/chiều cao: Ở mức 0,6 (trong khi ngưỡng khuyến nghị an toàn là dưới 0,5).
Tiến sĩ An nhận định, việc tích tụ lượng mỡ bụng lớn như trên là nguyên nhân trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc các hội chứng rối loạn chuyển hóa. Thực tế, vùng gáy của bệnh nhi đã xuất hiện các vết "gai đen" – một dấu hiệu lâm sàng điển hình của tình trạng kháng insulin. Kết quả xét nghiệm cận lâm sàng cũng khẳng định bé bị rối loạn chuyển hóa và chỉ số acid uric trong máu tăng cao.
Sai lầm từ tâm lý "sợ con gầy" của cha mẹ
Theo chia sẻ từ gia đình, lúc trước 5 tuổi, bé Ngọc khá còi cọc và bị suy dinh dưỡng. Lo lắng con chậm phát triển so với bạn bè, cha mẹ đã liên tục bổ sung các loại thực phẩm giàu năng lượng. Chế độ ăn này khiến cân nặng của bé tăng phi mã và mất kiểm soát.
Tiến sĩ Trần Quyền An nhấn mạnh, những bất thường về mặt sức khỏe của bệnh nhi bắt nguồn từ chính tình trạng thừa cân, béo phì. Trong giai đoạn này, việc can thiệp kịp thời bằng cách điều chỉnh lối sống và kiểm soát cân nặng là giải pháp tối ưu nhất.
Hành trình phục hồi nhờ phác đồ cá nhân hóa
Ảnh: Nhiều phụ huynh vì tâm lý sợ con thấp bé, suy dinh dưỡng đã vô tình ép con ăn uống quá độ, dẫn đến béo phì và kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng ngay từ khi còn nhỏ.
Để khắc phục tình trạng của bé Ngọc, chuyên gia dinh dưỡng đã thiết lập một lộ trình chăm sóc riêng biệt bao gồm:
- Về ăn uống: Cắt giảm tối đa đồ uống chứa đường, sữa công thức cao năng lượng, thức ăn nhanh chế biến sẵn và đồ ăn nhiều mỡ xấu. Đồng thời, tăng cường bổ sung chất xơ từ rau xanh và các nguồn đạm lành mạnh.
- Về vận động và sinh hoạt: Khuyến khích bé tập thể dục tối thiểu 1 tiếng mỗi ngày; hạn chế thời gian xem tivi, điện thoại; đảm bảo ngủ đủ giấc và đúng giờ.
Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt, chỉ sau hơn 2 tháng, bé N đã giảm được 5,5 kg và thu gọn 10 cm vòng bụng. Chỉ số phân tích cơ thể (Inbody) cho thấy tỷ lệ mỡ giảm mạnh từ 45,6% xuống 35,1%, trong khi khối lượng cơ xương lại tăng lên. Đặc biệt, chỉ số acid uric trong máu đã quay về ngưỡng an toàn.
Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng
Tiến sĩ Trần Quyền An lưu ý, nguyên tắc điều trị béo phì ở trẻ nhỏ khác hoàn toàn so với người lớn. Phụ huynh tuyệt đối không được bắt trẻ nhịn ăn một cách cực đoan. Mục tiêu cốt lõi là giảm lượng mỡ thừa, duy trì cơ bắp và cải thiện hệ chuyển hóa, nhưng vẫn phải đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng để trẻ phát triển chiều cao và thể chất đúng lứa tuổi.
Hiện nay, rất nhiều bậc cha mẹ sốt ruột khi thấy con mình nhỏ con hơn các bạn, từ đó lạm dụng các loại sữa tăng cân, thực phẩm bổ sung hoặc cho con ăn vượt quá nhu cầu khuyến nghị. Sự dư thừa calo kéo dài kết hợp với việc lười vận động là "con đường ngắn nhất" dẫn đến tích tụ mỡ thừa.
Béo phì ở độ tuổi học đường không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý, ngoại hình mà còn để lại những căn bệnh nguy hiểm từ sớm như: gan nhiễm mỡ, kháng insulin, rối loạn mỡ máu, tăng acid uric hay thậm chí là tiền đái tháo đường.
Khuyến cáo: Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu tăng cân quá nhanh, vòng bụng to bất thường hoặc xuất hiện các mảng da sậm màu (gai đen) ở vùng nếp gấp như nách, gáy... cha mẹ cần đưa con đến các cơ sở y tế để được thăm khám dinh dưỡng kịp thời.
Nguồn: vnexpress
